regulacje gospodarcze

REGULACJE GOSPODARCZE

a) Ustawy deregulacyjne W ramach dotychczasowych trzech tzw. ustaw deregulacyjnych, dokonano ponad 280 zmian w ponad 100 ustawach. Wdrożone rozwiązania były wynikiem m.in. zgłaszanych przez organizacje gospodarcze postulatów zmian oraz elementem efektywnej współpracy strony rządowej ze społeczną. Projekt ustawy o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej (tzw. IV ustawa deregulacyjna) został przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 10 czerwca 2014 r. Zaproponowane w projekcie rozwiązania koncentrują się na zagadnieniach związanych z poprawą płynności finansowej przedsiębiorców, ograniczeniem obowiązków informacyjnych oraz społecznej odpowiedzialności biznesu i sprawnej administracji. Projekt wprowadza m.in. następujące zmiany: • skrócenie czasu trwania kontroli granicznych, • rozliczenia podatku VAT przez importerów (wydłużenie terminu dla upoważnionych podmiotów (AEO)) – tzw. pakiet portowy, • zmniejszenie obowiązków statystycznych dla przedsiębiorców w pierwszym roku funkcjonowania, • zniesienie obligatoryjnego obowiązku uzyskiwania potwierdzenia zgłoszenia VAT-R (obecny koszt 170 zł na podatnika), • uproszczenie systemu rozliczania podatku dochodowego od użytkowania samochodu służbowego do celów prywatnych, • zwolnienie pracowników z podatku dochodowego z tytułu uzyskania świadczenia zbiorowego dowozu do zakładu pracy, • ułatwienie dostępu przedsiębiorców do finansowania inwestycji ze środków NFoŚiGW i wojewódzkich funduszy.

b) Program „Lepsze regulacje 2015” i zasada „dwóch terminów” W Ministerstwie Gospodarki opracowany został (we współpracy z Kancelarią Prezesa Rady Ministrów i Rządowym Centrum Legislacji oraz innymi resortami), a następnie przyjęty przez Rząd, Program „Lepsze regulacje 2015”, obejmujący ponad 30 działań dla administracji, które zwiększą jakość otoczenia regulacyjnego w tym przede wszystkim: 1. Ograniczenie nadprodukcji prawa i częstotliwości wprowadzanych zmian - Rząd ograniczył problem tzw. inflacji prawa i zwiększył jego przewidywalność. • liczba uchwalonych ustaw w obecnej kadencji Sejmu zmniejszyła się o około 40% w porównaniu do takiego samego okresu poprzedniej kadencji; • wprowadzono zasadę „dwóch terminów”, zgodnie z którą przepisy określające warunki wykonywania działalności gospodarczej wchodzą w życie dwa razy w roku (1 stycznia i 1 czerwca) z co najmniej 30 dniowym vacatio legis, co wpłynie na dalsze ograniczenie inflacji prawa w przyszłości. 2. Poprawa jakości stanowionych i obowiązujących przepisów prawnych - Wdrożono mechanizmy służące poprawie jakości prawa poprzez: • istotną poprawę jakości, szczegółowości i kompletności przeprowadzanych ocen skutków regulacji (OSR), wskutek czego zmniejszono ryzyko wprowadzania do przepisów prawa zbędnych obciążeń administracyjnych wobec obywateli i przedsiębiorców („deregulacja prewencyjna”); • przeprowadzenie inicjatyw legislacyjnych o charakterze deregulacyjnym skutkujących ograniczeniem kosztów regulacyjnych, w badanym okresie, o przynajmniej 0,5% PKB. 3. Upowszechnienie konsultacji publicznych w procesie legislacyjnym - Minister Gospodarki uruchomił elektroniczną platformę konsultacji publicznych (Konsultacje Online), która w tym roku została przekształcona w Rządowy portal konsultacji publicznych. Konsultacje coraz częściej zaczynają się już na poziomie przygotowywania założeń (tzw. prekonsultacje publiczne).

Rada Ministrów 18 lutego 2014 r. przyjęła Uchwałę w sprawie zaleceń ujednolicenia terminów wejścia w życie niektórych aktów normatywnych, która wprowadza tzw. zasadę „dwóch terminów”. Akty prawne określające warunki wykonywania działalności gospodarczej, których inicjatorem jest rząd, powinny wchodzić w życie dwa razy w roku (1 stycznia i 1 czerwca). Zmiana ma na celu wsparcie oraz umożliwienie racjonalnego planowanie działalności gospodarczej, w szczególności przez mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa.

c) Rekomendacje zmian ustawy Ordynacja podatkowa Głównym celem przygotowanego przez MG dokumentu jest zmiana systemu podatkowego, w tym procedury kontroli i poboru podatków, a także wynikające z tego tytułu relacje z aparatem podatkowym i kontroli skarbowej. Zmiany mogą przynieść istotną poprawę warunków wykonywania działalności gospodarczej oraz spowodować większy rozwój przedsiębiorczości w Polsce. Przygotowane rekomendacje zmierzają do stworzenia aktu ogólnego prawa podatkowego, którego zasady powinny stanowić punkt wyjścia dla przepisów szczegółowych. Rekomendacje zawierają kluczowe zasady ogólne, którymi powinny kierować się organy skarbowe w postępowaniu z podatnikami m.in.: • zasadę zaufania do podatnika, • zasadę, że ciężar dowodu w postępowaniu podatkowym i kontrolnym spoczywa na organie podatkowym, • zasadę, że organy skarbowe podejmują wszelkie działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy zgodnie z interesem publicznym i słusznym interesem podatnika, • zasadę pomocniczości organów podatkowych w postępowaniu podatkowym polegającą na wyczerpującym informowaniu podatnika o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, • zasadę ugodowego załatwiania spraw podatkowych, zasadę rozstrzygania spraw na korzyść podatnika w razie wątpliwości interpretacyjnych (in dubio pro tributario) • zasadę niepogarszania sytuacji podatnika w postępowaniu odwoławczym. Dokument był opiniowany przez członków Zespołu do spraw Doskonalenia Regulacji Gospodarczych, składającego się z organizacji przedsiębiorców i instytucji otoczenia biznesu, przez Krajową Radę Przedsiębiorczości. Wszystkie podmioty poparły główne cele projektu rekomendacji, jakimi są nowa systematyka Ordynacji podatkowej wraz z zasadami ogólnymi postępowania podatkowego i kontrolnego oraz poprawa relacji pomiędzy podatnikiem, a organem podatkowym, których realizacją byłaby „Karta Rzetelnego Podatnika” jak również zasada rozstrzygania na korzyść podatnika w razie wątpliwości interpretacyjnych (in dubio pro tributario) oraz zmiany w zakresie interpretacji ogólnych i indywidualnych przepisów prawa podatkowego. Wątpliwości niektórych pomiotów dotyczyły warunku uzyskania statusu rzetelnego podatnika i funkcjonowania tej instytucji w przypadku mikroprzedsiębiorców oraz zakresu i przypadków funkcjonowania instytucji mediacji jako instytucji opartej na uznaniu administracyjnym. MG proponuje przekazanie dokumentu Komisji Kodyfikacyjnej Ogólnego Prawa Podatkowego, o której powołanie wnioskował Minister Finansów.

d) Nowe Prawo działalności gospodarczej Ocena ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej ( Dz. U. z 2013 r. poz. 672), pozwala uznać, że nie spełnia ona roli podstawowego zbioru norm prawa gospodarczego. W wyniku licznych nowelizacji stała się nieprzejrzysta, niekiedy utrudniając działalność gospodarczą. Planowane zmiany legislacyjne powinny unowocześnić ramy prawne działalności gospodarczej w Polsce. Dlatego też, proponuje się uporządkowanie przepisów poprzez nadanie głównej ustawie prawa gospodarczego charakteru katalogu praw i instytucji prawnych wraz z wprowadzeniem rozwiązań szczegółowych. Zasadne jest przyjęcie nowej ustawy z nowym tytułem - Prawo działalności gospodarczej, wraz z dostosowującymi zmianami w ustawach szczegółowych. Projekt koncentruje się na następujących celach: • wzmocnieniu prawa i gwarancji dla przedsiębiorców także poprzez wyraźne zapisanie wytycznych interpretacyjnych dla całego prawa gospodarczego i wprowadzenie nowych rozwiązań takich jak: zasada proporcjonalności, zasada poszanowania interesów gospodarczych, „prawo do błędu” – rozumiane jako łagodne traktowanie niezawinionego przez przedsiębiorcę uchybienia. • zmiana relacji przedsiębiorca – administracja na bardziej przyjazną poprzez wprowadzenie zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy i pierwszeństwa pouczenia przed sankcją, • stworzeniu regulacji zupełnej, w której podstawowe ograniczenia działalności gospodarczej, czyli reglamentacja, musiałby zostać wyraźnie wymienione, • promocji rzetelnych przedsiębiorców oraz jakości produktów i usług, • zaangażowanie organizacji przedsiębiorców w realizację niektórych zadań publicznych, • wyłączeniu z ustawy regulacji technicznych i organizacyjnych (CEIDG) i zmiana uciążliwych przepisów SDG (uelastycznienie instytucji zawieszenia). Dodatkowo postuluje się poddanie szerokiej debacie propozycji gruntownych zmian w obowiązującym systemie reglamentacji. Chodzi przede wszystkim o to, aby dotychczasowe ograniczenia wolności działalności gospodarczej sprowadzić przede wszystkim do jednej formy, tj. koncesji. Natomiast stosowanie innych ograniczeń powiązać z procesem legalizacji działalności gospodarczej.

e) Inne działania • Projekt założeń projektu ustawy o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych – Celem proponowanych zmian jest stworzenie powszechnego, niedrogiego w użytkowaniu i sprawnego systemu wymiany informacji o wiarygodności płatniczej. Projekt podlega obecnie uzgodnieniom międzyresortowym i konsultacjom publicznym. • Projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw - Celem regulacji jest (1) zmniejszenie zakresu dokumentacji pracowniczej, która podlegałaby długookresowemu przechowywaniu oraz (2) skrócenie czasu przechowywania akt pracowniczych. Zmiany nie naruszałyby obecnych uprawnień pracowników. Prace prowadzone są we współpracy z MPiPS. Projekt w najbliższym czasie zostanie zgłoszony do Wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów. • Ustawa z dnia 24 kwietnia 2014 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze standaryzacją niektórych wzorów pism w procedurach administracyjnych (Dz. U. poz. 822). - Ustawa nakazuje właściwym ministrom udostępnienie 64 wzorów wniosków w formie elektronicznych formularzy, co umożliwi złożenie wniosku on-line w konkretnych procedurach administracyjnych. Opublikowana w Dz. U. z 24 czerwca 2014 r. • Projekt ustawy o uproszczeniu procedur administracyjnych (tzw. „ustawa standaryzacyjna II”) - Celem projektu jest uproszczenie otoczenia prawnego poprzez przyspieszenie realizacji procedur administracyjnych oraz zniesienie nieuzasadnionych wymogów i ograniczeń. Obecnie opracowywana jest lista procedur objętych ustawą oraz propozycje zmiany odpowiednich przepisów ustaw. • Projekt ustawy o dożywotnim świadczeniu pieniężnym - Przyszła regulacja będzie miała zastosowanie w każdym przypadku zawarcia umowy przenoszącej własność nieruchomości na inny podmiot w zamian za dożywotnie świadczenie pieniężne. Projekt przewiduje zabezpieczenia interesu świadczeniobiorcy o charakterze cywilnoprawnym i administracyjnym, a także sankcje dla naruszających ustawę. Projekt został przekazany do rozpatrzenia przez Kierownictwo MG po uwagach zgłoszonych przez RCL do projektu ustawy. • Centra Arbitrażu i Mediacji - W MG trwają prace nad koncepcją upowszechniania mediacji w sporach pomiędzy przedsiębiorcami (sieć lokalnych Centrów Arbitrażu i Mediacji). • Projekt ustawy o wspieraniu polubownych metod rozwiązywania sporów- Obecnie kończą się prace nad przygotowaniem rekomendacji i po akceptacji dokumentu rozpoczną się prace nad projektem ustawy. • Biała Księga Zamówień Publicznych - MG we współpracy z Kancelarią Prezesa Rady Ministrów i Urzędem Zamówień Publicznych prowadzi prace analityczne dotyczące oceny efektywności funkcjonowania ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 907). Efektem analiz i konsultacji będzie opracowanie rekomendacji dotyczących zmian w systemie zamówień publicznych. W prace zaangażowano ekspertów, będących przedstawicielami wszystkich zainteresowanych grup tj. administracji rządowej, administracji samorządowej, przedsiębiorców oraz przedstawicieli świata nauki. Rekomendacje przedstawione w Białej Księdze będą wynikiem prac czterech grup eksperckich. 27 czerwca 2014 r. odbyło się pierwsze ze spotkań grup eksperckich i planowane są kolejne.