Stan negocjacji UE Canada

Stan negocjacji umowy CETA (UE-Kanada) ( na dzień 23 maja 2014 r.)

Na posiedzeniu Rady FAC w dniu 8 maja, Komisarz K. De Gucht poinformował, iż mimo intensywnych wysiłków w ostatnich dniach i tygodniach negocjacje CETA wciąż nie zostały zakończone. W październiku 2013 r. nastąpił przełom polityczny, ale tzw. szczegóły techniczne okazały się b. trudne i KAN nie może podjąć ostatecznych decyzji w nie zamkniętych obszarach. Blisko rozwiązania jest kwestia zarządzanie kontyngentem taryfowym na wołowinę, wieprzowinę i sery, gdzie porozumiano się co do zasady, że będzie obowiązywał system licencji importowych oraz 5 letni okres przejściowy. W/s ostatnich trzech problematycznych GIs rozwiązanie będzie obejmowało grandfathering i phase-out. Kanada nalega na wyłączenie z systemu rozstrzygania sporów inwestor-państwo (ISDS) kwestii IPR. KE stanowczą się temu sprzeciwia, gdyż to osłabi ochronę inwestorów w istotnym dla nas obszarze. Zdaniem Komisarza powodem powrotu KAN do tego tematu jest intensyfikująca się debata nt. ISDS w UE. Ocenił, iż krytyczne komentarze europejskich polityków nt. ISDS osłabia możliwości negocjacyjne KE w tym obszarze. Po zakończeniu publicznych konsultacji w/s ISDS w TTIP KE zaprezentuje stanowisko, które będzie przedmiotem debaty politycznej na poziomie ministrów.

Kwestie usług finansowych są bliskie rozwiązania. KE zaproponowała Kanadzie rozwiązanie w/s feedering services na trasie Montreal-Halifax i oczekuje decyzji KAN. Do rozwiązania pozostały też pomniejsze kwestie w/s reguł pochodzenia w tekstyliach dot. zakresu towarowego. W przypadku zakończenia negocjacji nastąpi stabilizacja tekstu na poziomie politycznym i czyszczenie tekstu przez prawników. KE zapowiedziała przekazanie tekstu umowy do konsultacji z PCz przed jego parafowaniem.

CETA Usługi i inwestycje Zgodnie z informacjami otrzymanymi z KE w dniu 21 maja na posiedzeniu TPCSI, kwestiami otwartymi w zakresie usług w umowie CETA pozostają: - w tekście umowy: sposób 4 w usługach finansowych dla personelu kluczowego, transport morski (usługi pogłębiania i feedering), usługi finansowe (obligacje i ubezpieczenia). - zastrzeżenia w ofertach usługowych - zarówno UE jak i Kanada nie zakończyły prac. Klauzula ws. mechanizmu screeningu (tzw. mirror reservations) zdaniem KE powinna pozostać w umowie jako zastrzeżenie dla całej UE, mimo, że KE nie zamierza z niej kiedykolwiek korzystać pozostawiając ją jako środek czysto ostrożnościowy. Większość PCz (w tym PL) zdecydowanie zażądała usunięcia tego zastrzeżenia w związku z jego niezgodnością z GATS. KE uparcie nie zgadza się na takie rozwiązanie. Kwestie w usługach finansowych dotyczą uznania ubezpieczeń UE na rynku Kanady, i kanadyjskich obligacji na rynku UE. Ponadto jest także problem z zarządzaniem inwestycjami portfelowymi.

Wszystkie PCz zabierające głos w dyskusji (w tym PL) przy poparciu SPR podkreśliły stanowczo, że przed parafowaniem CETA PCz powinny otrzymać kompletny tekst umowy, łącznie z ofertą usługową.

W rozdziale ochrona inwestycji otwarte są jeszcze trzy kwestie: sprawy dot. wywłaszczenia, klauzula parasolowa oraz wygaśnięcie dwustronnych umów inwestycyjnych PCz z Kanadą. ISDS został już zamknięty – KE odrzuca możliwość przyjęcia poprawek zgłoszonych m.in. przez Polskę w odniesieniu do zgodności treści rozdziału z rozporządzeniem o odpowiedzialności finansowej. Zdaniem KE, to Kanada nie wyraża zgody na takie rozwiązania, obawiając się sytuacji, w której rozporządzenie przestanie obowiązywać. Ponadto, Kanada uważa, że włączanie do procesu na każdym etapie PCz zwiększy nakłady administracyjne na inwestorach kanadyjskich. Wszystkie PCz (w tym PL) podniosły także kwestie uwzględnienia już na etapie parafowania umowy jej mieszanego charakteru.

CETA - Zamówienia publiczne Przepisy rozdziału CETA dot. zamówień zostały zasadniczo uzgodnione między stronami negocjacji. Przepisy oparte zostały na rozwiazaniach zrewidowanego GPA, przy czym zawierają pewne dodatkowe elementy GPA+ np. dot. ustanowienia jednej strony internetowej przeznaczonej dla zamówień elektronicznych (single electronic procurement website). Negocjacje w przedmiocie zakresu udostępnianych zamówień publicznych są bliskie sfinalizowania. Komisja pozytywnie ocenia wynegocjowany zakres zamówień udostępnionych przez Kanadę oceniając go jako najbardziej ambitny i całościowy w odniesieniu do dotychczas udostępnionego przez Kanadę państwom trzecim. Po raz pierwszy prowincje i mniejsze jednostki podziału terytorialnego otworzą swoje rynki zamówień dla podmiotów zagranicznych w zakresie znacznie wykraczającym poza zakres wytyczony GPA lub NAFTA. Oferta Kanady zawiera nadal, choć w ograniczonym zakresie klauzulę rozwoju regionalnego, zminimalizowane ograniczenia w stosunku do zamówień podmiotów użyteczności publicznej w dziedzinie energii prowincji Ontario i Quebec oraz ograniczenia w postaci zastrzeżenie wymogu „wartości” miejscowej (local value zamiast local content) dot. taboru kolejowego prowincji Ontario i Quebec.

Stan sprawy: Kontakty negocjatorów są b. intensywne a zakończenie negocjacji wydaje się być kwestią dni, a nie tygodni. Wciąż negocjowane są: usługi finansowe (portfolio management, ograniczenia na poziomie prowincji w transgranicznych usługach ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, kwestia obligacji); usługi feedering – problematyczna dla Kanady jest rozciągniecie preferencji na bandery inne niż unijna, gdyż statki PCz pływają także pod innymi flagami; KAN oczekuje wyłączenia IPR (czyli np. GIs czy patentów w farmaceutykach) z ISDS; oraz pomniejsze kwestie w regułach pochodzenia.

Stanowisko Polski: Liczymy na przekazanie tekstu umowy do konsultacji z PCz przed jego parafowaniem. Wyrażamy nadzieję, że nastąpi to zaraz po ustabilizowaniu tekstu. Jakie dokładnie rozwiązania zostały wypracowane w kwestii zarządzania TRQ na towary rolne? Ponadto, od ponad roku KE nie przedstawiła nowych informacji na temat rozwiązań w zakresie reguł pochodzenia ani na posiedzeniu Komitetu TPC, ani komitetu KE Kodeksu Celnego. Nie została zachowana podstawowa zasada przejrzystości w informowaniu krajów członkowskich o stanie poszczególnych etapów negocjacji. Z tego względu utrudniona jest ocena, czy KE wzięła pod uwagę wrażliwe elementy zgłaszane przez kraje członkowskie.

Dotychczasowe cząstkowe informacje o wynikach umowy wskazują jednak, że wrażliwości państw członkowskich, w tym Polski, nie zostały w pełni uwzględnione. Naszym zdaniem występuje asymetryczność zobowiązań na niekorzyść UE w obszarze wymiany towarów rolnych. Przyjęte przez KE podejście do procesu negocjacyjnego nie tylko wpływa na wzajemne relacje między Radą i KE, ale wprowadza także złe praktyki w tym zakresie. Oba obszary są dla gospodarki Polski szczególnie wrażliwe, a z dotychczasowych wybiórczych informacji ze strony KE nie wynika jasno, czy nasze interesy zostały właściwie uwzględnione. W jakich obszarach KE dostrzega największe korzyści dla Gospodarki UE, które mogłyby zniwelować asymetryczność koncesji w sektorze rolnym. Uważamy także, że KE nie powinna w odniesieniu do tego porozumienia działać pod presją czasu. Istotna jest jakość tego porozumienia, która będzie mieć także wpływ na porozumienie TTIP.

W zakresie kompetencji do parafowania umowy powinniśmy kierować się przesądzeniem odnośnie kompetencji przyjętym w decyzji COREPER II z dnia 21.02.2014 ws. Mixity. Ze wstępnej analizy wynika, że brak jest spójności między zapisami projektu umowy a rozporządzeniem o odpowiedzialności finansowej. Prace nad tym rozporządzeniem zostały już zakończone. Dlatego uważamy za celowe uzgodnienie przez UE i Kanadę w formie protokołu/aneksu do CETA, że w części ISDS obowiązuje rozporządzenie o odpowiedzialności finansowej. Opowiadamy się też za usunięciem mechanizmu screeningu inwestycji (tzw. Mirror reservations) z zastrzeżeń wpisanych dla całej UE. Będzie to zastrzeżenie martwe i, co najważniejsze, niezgodne z GATS.

Reakcja KE KE potwierdziła, że PCz otrzymają tekst do analizy przed parafowaniem i wtedy też będą mogły ocenić kwestię mixity. PCz podejmą decyzją w/s screeningu po otrzymaniu tekstu. Nie możemy czekać na koniec konsultacji w/s ISDS, ew. zmiany wynikające z konsultacji nie będą niekompatybilne z aktualnym tekstem ISDS w CETA. Zarządzanie TRQ – nie będzie zasady first come first served, a zarządzanie będzie oparte na znanych rozwiązaniach (licencjach). Wszystkie dostępne teksty są w posiadaniu PCz, inne nie zostały jeszcze uzgodnione. Ustalenia dot. reguł pochodzenia są znane, w tym rozmiar derogacji; pozostało tylko kilka technicznych kwestii do ustalenia, jak np. podział TRQ w ramach derogacji. KE potwierdziła, że niektóre postanowienia dot. ISDS w CETA wypracowane na wypadek braku rozporządzenia są obecnie „zbędne”, ale też uważa, że istniejące zapisy umowy są neutralne wobec zapisów rozp. o odp. finansowej. UE będzie mogła stosować rozwiązania z rozporządzenia, a ta część ISDS nie będzie stosowana. Klauzula parasolowa i zastąpienie BIT są wciąż przedmiotem dyskusji.