Międzynarodowe rodziny w UE, czyli jak przetrwać w gąszczu przepisów?

Międzynarodowy rozwód w UE

Liczba międzynarodowych rodzin rośnie, poza granicami krajów ojczystych osiedlają się pary z tym samym obywatelstwem. Unia musi sobie radzić z konsekwencjami takich sytuacji, szczególnie że nie wszystkie małżeństwa żyją długo i szczęśliwie.

Dzięki rozporządzeniu z 2003 roku o jurysdykcji oraz uznawaniu i wykonywaniu orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej rozwód przeprowadza się w jednym państwie członkowskim. Jednak ponieważ dokument ten posiadał pewne braki, grupa państw UE postanowiła zmienić wspólne przepisy dotyczące rozwodów i separacji. W 2012 roku weszło w życie tzw. rozporządzenie Rzym III. Obowiązuje ono tylko w 16 państwach Unii m.in. w Niemczech, we Francji, w Hiszpanii i we Włoszech (w Polsce nie). Obejmuje tylko część krajów członkowskich, bo po raz pierwszy w historii Unii skorzystano z możliwości nawiązania „wzmocnionej współpracy” tylko części członków UE.

Na mocy tego rozporządzenia międzynarodowe małżeństwa mogą z góry ustalić, które prawo będzie zastosowane w przypadku rozwodu lub separacji. Przy braku zgody mają to ustalać sądy na podstawie określonych zasad. Unijne przepisy nie zmieniają jednak samych krajowych przepisów o małżeństwach i rozwodach (np. nie ułatwiają uzyskania rozwodu). Ujednolicają tylko reguły rozstrzygania pewnych problemów specyficznych dla międzynarodowych rozstań.

Spory transgraniczne

Rozwody to nie jedyny problem, bo w związku z globalizacją, przepływem osób, usług, towarów i kapitałów między różnymi krajami wzrasta liczba konfliktów między podmiotami z różnych systemów prawych (np. kupujemy w zagranicznym sklepie internetowym i nie jesteśmy zadowoleni z realizacji zamówienia). Ponieważ Unia Europejska przyczyniła się do zacieśnienia więzi międzyludzkich i handlowych przyjęła też przepisy mające ułatwiać regulowanie sporów transgranicznych (m.in. na mocy dyrektywy o pomocy prawnej w sprawach cywilnych i handlowych w sporach transgranicznych obywatel UE o ograniczonych dochodach ma prawo do bezpłatnej porady, jeśli spór toczy się w innym państwie członkowskim).

Joanna Różycka-Thiriet

- - -

Czy w Unii Europejskiej ciężko być członkiem międzynarodowej rodziny? Z jakimi codziennymi problemami natury prawnej borykają się takie osoby? Czy państwa członkowskie harmonizują przepisy, żeby ułatwić takim ludziom życie?

Zapraszamy na Seminarium europejskie 15 kwietnia (środa) w godz. 17.00-18.30, w siedzibie Fundacji (Al.Ujazdowskie 37/5). Naszym gościem będzie adwokatka Kamila Zagórska, specjalistka od sporów transgranicznych, założycielka Fundacji FAMILIAT.