ilustracja Asia Bordowa
ilustracja Asia Bordowa Grupa Edukatorów Seksualnych Ponton

Wyniki dużego badania zleconego przez Ministerstwo Edukacji Narodowej potwierdzają to, co Grupa Edukatorów Seksualnych Ponton powtarza od lat. Istnieje potrzeba rzetelnej edukacji seksualnej w szkołach, rodzice mają problem z prowadzeniem rozmów o seksualności ze swoimi dziećmi, a na wiele ważnych pytań młodziez nie dostaje odpowiedzi. Piszą edukatorki Pontonu Asia Skonieczna i Kasia Sęk.

REKLAMA

MEN zleciło duże badanie wśród młodzieży i rodziców

Nareszcie! Minister Edukacji Narodowej Joanna Kluzik-Rostkowska, przyznała, że “edukacja seksualna – jako pakiet wiedzy przekazywany młodym ludziom – jest bardzo ważna”. Słowa te padły przy okazji konferencji prasowej zorganizowanej w celu prezentacji wyników badań Instytutu Badań Edukacyjnych (IBE) pt. „Opinie i oczekiwania młodych dorosłych (18-latków) oraz rodziców dzieci w wieku 6-17 lat wobec edukacji dotyczącej rozwoju psychoseksualnego i seksualności”.

Ponton, w oparciu o wieloletnie doświadczenia w pracy z młodzieżą, od lat zwraca uwagę na olbrzymie braki w wiedzy o seksualności i ograniczone umiejętności psychospołeczne uczennic i uczniów. Cieszy nas, że Ministerstwo Edukacji po długim czasie przyznało, że edukacja seksualna jest młodzieży faktycznie potrzebna. Tym bardziej, że Grupa Edukatorów Seksualnych Ponton wielokrotnie apelowała do MEN-u o podjęcie działań na rzecz wprowadzenia powszechnej, rzetelnej i neutralnej światopoglądowo edukacji seksualnej do polskich szkół.

Młodzież za edukacją seksualną w szkołach

Wyniki badań IBE potwierdzają to, co Ponton wiedział już od dawna z rozmów z nastolatkami i przedstawiał we własnych raportach. Młodzi ludzie mają wyraźne braki w wiedzy o seksualności i chcą uczestniczyć w zajęciach edukacji seksualnej w szkołach! Zdaniem większości (87%) badanych osiemnastolatków/latek, zajęcia dotyczące rozwoju psychoseksualnego i seksualności człowieka powinny odbywać się w szkole. Większość osób (89%), które wzięły udział w naszym badaniu z 2014 r., również uważa, że zajęcia z edukacji seksualnej w szkołach są potrzebne.

Zdaniem Pontonu, zajęcia z edukacji seksualnej w szkole powinny być traktowane tak, jak każdy inny przedmiot, czyli być obowiązkowe, oraz realizowane na wszystkich poziomach edukacyjnych w ramach planu zajęć. Uczniowie i uczennice myślą podobnie, co potwierdzają wyniki badania IBE. Blisko 65% badanych młodych dorosłych uważa, że zajęcia z edukacji seksualnej powinny być osobnym przedmiotem, 60% osób, że powinny odbywać się regularnie, a 54% osób, że zajęcia powinien prowadzić specjalista spoza szkoły (np. edukator/ka seksualny/a).

W wielu rodzinach seksualność to temat tabu

Co chwilę słyszymy wypowiedzi znanych polityków, komentatorów, czy publicystów, którzy przekonują, że właściwym miejscem na rozmowy o seksualności człowieka jest dom, a rodzice powinni mieć podstawowe (jeśli nie wyłączne) prawo do omawiania „tych spraw” ze swoimi dziećmi; szkoła zaś ma jedynie wspierać rodziców w przekazywaniu wiedzy dzieciom i młodzieży. Niestety, według raportu Pontonu, aż 44,5% osób ankietowanych przyznało, że w ogóle nie rozmawiało z rodzicami na tematy związane z seksualnością.

Według badań IBE, tylko dla 39% badanych młodych osób rodzina jest jednym z głównych źródeł informacji o seksualności. Ponadto, rodzice w zdecydowanej większości, (bo aż w 88%) są zdania, że zajęcia dotyczące rozwoju psychoseksualnego i seksualności powinny odbywać się w szkole. Dla wielu z nich rozmowa na ten temat z dzieckiem to trudne wyzwanie, szczególnie, gdy tzw. „uświadamianie” nie zaczęło się odpowiednio wcześnie.

Czego obawiają się rodzice?

Największe obawy związane z koniecznością przeprowadzenia rozmowy z dzieckiem na temat seksualności, które zgłaszali rodzice to:

• Możliwość zbyt wczesnego poruszenia tematu seksualności człowieka (50%); • Brak wiedzy na temat tego, ile dziecko w danym wieku powinno wiedzieć (45%);

(Powyższe wątpliwości nie mają istotnego statystycznie związku z deklaracją, co do własnego światopoglądu).

• 44% rodziców wśród obaw wskazywało na skrępowanie dziecka podczas tego typu rozmów - może to być spowodowane brakiem poczucia komfortu rodzica podejmującego rozmowę, otwartej atmosfery i zaufania; • Blisko 35% rodziców ma poczucie, że nie posiada wystarczającej wiedzy na temat rozwoju psychoseksualnego i seksualności człowieka, co z kolei przekłada się na treść i formę wiedzy przekazywanej dzieciom i młodzieży;

Do wielkich nieobecnych tematów rozmów w domach należą m.in. masturbacja, traktowanie życia seksualnego jako źródła satysfakcji, przebieg stosunku oraz aborcja.

Zarówno wyniki badania IBE i raporty Pontonu potwierdzają, że i młodzież, i rodzice widzą potrzebę przekazywania wiedzy o seksualności człowieka w szkole.

Jak powinna wyglądać szkolna edukacja seksualna?

Niewątpliwie potrzebna jest dyskusja na temat tego, w jaki sposób edukacja seksualna powinna być realizowana. Warto się na wstępie zastanowić nad kilkoma kwestiami:

• Kto i w jaki sposób powinien prowadzić tego typu zajęcia? W obliczu deklarowanej istotnej roli nauczyciela/lki WDŻ jako źródła informacji młodzieży o seksualności może należałoby rozważyć wprowadzenie dodatkowych indywidualnych konsultacji w szkołach z profesjonalnie przygotowanymi do tego edukatorami/kami? • Podstawa programowa i materiały dydaktyczne wykorzystywane w czasie zajęć. Braki w tym zakresie uwypukliło badanie IBE - w szkole zdecydowanie za mało mówi się o antydyskryminacji, cyberprzemocy, wpływie mediów, innych formach relacji niż małżeństwo, pozytywnej seksualności. Joanna Kluzik-Rostkowska zadeklarowała powołanie zespołu ekspertów, który skupi się nad pracą nad nową podstawą programową. • Przygotowanie nowych podręczników - obecne podręczniki nie odpowiadają oczekiwaniom uczniów/uczennic i rodziców. Analiza merytoryczna podręczników do WDŻ przeprowadzona przez PONTON wykazała, że nie przekazują one wiedzy opartej na badaniach naukowych, szerzą mity i stereotypy, bagatelizują obszar promocji zdrowia oraz przemocy seksualnej.

Cieszymy się, że badanie stanu edukacji seksualnej w Polsce zostało przeprowadzone przez tak szanowaną instytucję jak Instytut Badań Edukacyjnych. Wyniki badania stanowią silny argument w dyskusji na temat dalszych działań i pokazują, że niezależnie od światopoglądu rodzica, szkoła powinna przekazywać wiedzę o seksualności człowieka.

Wyniki badań IBE można znaleźć tutaj Zachęcamy do korzystania z Wakacyjnego Telefonu Zaufania Grupy Edukatorów Ponton. Telefon przeznaczony jest dla młodzieży, rodziców i opiekunów nastolatków. odpowiadamy telefonicznie i SMS-owo na pytania dotyczące edukacji seksualnej, dojrzewania, seksualności, antykoncepcji, cyberprzemocy, relacji.

Codziennie do końca sierpnia w godzinach 19-21 pod numerem 507 832 741