
Wyniki dużego badania zleconego przez Ministerstwo Edukacji Narodowej potwierdzają to, co Grupa Edukatorów Seksualnych Ponton powtarza od lat. Istnieje potrzeba rzetelnej edukacji seksualnej w szkołach, rodzice mają problem z prowadzeniem rozmów o seksualności ze swoimi dziećmi, a na wiele ważnych pytań młodziez nie dostaje odpowiedzi. Piszą edukatorki Pontonu Asia Skonieczna i Kasia Sęk.
MEN zleciło duże badanie wśród młodzieży i rodziców
Nareszcie! Minister Edukacji Narodowej Joanna Kluzik-Rostkowska, przyznała, że “edukacja seksualna – jako pakiet wiedzy przekazywany młodym ludziom – jest bardzo ważna”. Słowa te padły przy okazji konferencji prasowej zorganizowanej w celu prezentacji wyników badań Instytutu Badań Edukacyjnych (IBE) pt. „Opinie i oczekiwania młodych dorosłych (18-latków) oraz rodziców dzieci w wieku 6-17 lat wobec edukacji dotyczącej rozwoju psychoseksualnego i seksualności”.
Ponton, w oparciu o wieloletnie doświadczenia w pracy z młodzieżą, od lat zwraca uwagę na olbrzymie braki w wiedzy o seksualności i ograniczone umiejętności psychospołeczne uczennic i uczniów. Cieszy nas, że Ministerstwo Edukacji po długim czasie przyznało, że edukacja seksualna jest młodzieży faktycznie potrzebna. Tym bardziej, że Grupa Edukatorów Seksualnych Ponton wielokrotnie apelowała do MEN-u o podjęcie działań na rzecz wprowadzenia powszechnej, rzetelnej i neutralnej światopoglądowo edukacji seksualnej do polskich szkół.
Młodzież za edukacją seksualną w szkołach
Wyniki badań IBE potwierdzają to, co Ponton wiedział już od dawna z rozmów z nastolatkami i przedstawiał we własnych raportach. Młodzi ludzie mają wyraźne braki w wiedzy o seksualności i chcą uczestniczyć w zajęciach edukacji seksualnej w szkołach! Zdaniem większości (87%) badanych osiemnastolatków/latek, zajęcia dotyczące rozwoju psychoseksualnego i seksualności człowieka powinny odbywać się w szkole. Większość osób (89%), które wzięły udział w naszym badaniu z 2014 r., również uważa, że zajęcia z edukacji seksualnej w szkołach są potrzebne.
Zdaniem Pontonu, zajęcia z edukacji seksualnej w szkole powinny być traktowane tak, jak każdy inny przedmiot, czyli być obowiązkowe, oraz realizowane na wszystkich poziomach edukacyjnych w ramach planu zajęć. Uczniowie i uczennice myślą podobnie, co potwierdzają wyniki badania IBE. Blisko 65% badanych młodych dorosłych uważa, że zajęcia z edukacji seksualnej powinny być osobnym przedmiotem, 60% osób, że powinny odbywać się regularnie, a 54% osób, że zajęcia powinien prowadzić specjalista spoza szkoły (np. edukator/ka seksualny/a).
W wielu rodzinach seksualność to temat tabu
Co chwilę słyszymy wypowiedzi znanych polityków, komentatorów, czy publicystów, którzy przekonują, że właściwym miejscem na rozmowy o seksualności człowieka jest dom, a rodzice powinni mieć podstawowe (jeśli nie wyłączne) prawo do omawiania „tych spraw” ze swoimi dziećmi; szkoła zaś ma jedynie wspierać rodziców w przekazywaniu wiedzy dzieciom i młodzieży. Niestety, według raportu Pontonu, aż 44,5% osób ankietowanych przyznało, że w ogóle nie rozmawiało z rodzicami na tematy związane z seksualnością.
Według badań IBE, tylko dla 39% badanych młodych osób rodzina jest jednym z głównych źródeł informacji o seksualności. Ponadto, rodzice w zdecydowanej większości, (bo aż w 88%) są zdania, że zajęcia dotyczące rozwoju psychoseksualnego i seksualności powinny odbywać się w szkole. Dla wielu z nich rozmowa na ten temat z dzieckiem to trudne wyzwanie, szczególnie, gdy tzw. „uświadamianie” nie zaczęło się odpowiednio wcześnie.
Czego obawiają się rodzice?
Największe obawy związane z koniecznością przeprowadzenia rozmowy z dzieckiem na temat seksualności, które zgłaszali rodzice to:
• Możliwość zbyt wczesnego poruszenia tematu seksualności człowieka (50%); • Brak wiedzy na temat tego, ile dziecko w danym wieku powinno wiedzieć (45%);
(Powyższe wątpliwości nie mają istotnego statystycznie związku z deklaracją, co do własnego światopoglądu).
• 44% rodziców wśród obaw wskazywało na skrępowanie dziecka podczas tego typu rozmów - może to być spowodowane brakiem poczucia komfortu rodzica podejmującego rozmowę, otwartej atmosfery i zaufania; • Blisko 35% rodziców ma poczucie, że nie posiada wystarczającej wiedzy na temat rozwoju psychoseksualnego i seksualności człowieka, co z kolei przekłada się na treść i formę wiedzy przekazywanej dzieciom i młodzieży;
Do wielkich nieobecnych tematów rozmów w domach należą m.in. masturbacja, traktowanie życia seksualnego jako źródła satysfakcji, przebieg stosunku oraz aborcja.
Zarówno wyniki badania IBE i raporty Pontonu potwierdzają, że i młodzież, i rodzice widzą potrzebę przekazywania wiedzy o seksualności człowieka w szkole.
Jak powinna wyglądać szkolna edukacja seksualna?
Niewątpliwie potrzebna jest dyskusja na temat tego, w jaki sposób edukacja seksualna powinna być realizowana. Warto się na wstępie zastanowić nad kilkoma kwestiami:
• Kto i w jaki sposób powinien prowadzić tego typu zajęcia? W obliczu deklarowanej istotnej roli nauczyciela/lki WDŻ jako źródła informacji młodzieży o seksualności może należałoby rozważyć wprowadzenie dodatkowych indywidualnych konsultacji w szkołach z profesjonalnie przygotowanymi do tego edukatorami/kami? • Podstawa programowa i materiały dydaktyczne wykorzystywane w czasie zajęć. Braki w tym zakresie uwypukliło badanie IBE - w szkole zdecydowanie za mało mówi się o antydyskryminacji, cyberprzemocy, wpływie mediów, innych formach relacji niż małżeństwo, pozytywnej seksualności. Joanna Kluzik-Rostkowska zadeklarowała powołanie zespołu ekspertów, który skupi się nad pracą nad nową podstawą programową. • Przygotowanie nowych podręczników - obecne podręczniki nie odpowiadają oczekiwaniom uczniów/uczennic i rodziców. Analiza merytoryczna podręczników do WDŻ przeprowadzona przez PONTON wykazała, że nie przekazują one wiedzy opartej na badaniach naukowych, szerzą mity i stereotypy, bagatelizują obszar promocji zdrowia oraz przemocy seksualnej.
Cieszymy się, że badanie stanu edukacji seksualnej w Polsce zostało przeprowadzone przez tak szanowaną instytucję jak Instytut Badań Edukacyjnych. Wyniki badania stanowią silny argument w dyskusji na temat dalszych działań i pokazują, że niezależnie od światopoglądu rodzica, szkoła powinna przekazywać wiedzę o seksualności człowieka.
Wyniki badań IBE można znaleźć tutaj Zachęcamy do korzystania z Wakacyjnego Telefonu Zaufania Grupy Edukatorów Ponton. Telefon przeznaczony jest dla młodzieży, rodziców i opiekunów nastolatków. odpowiadamy telefonicznie i SMS-owo na pytania dotyczące edukacji seksualnej, dojrzewania, seksualności, antykoncepcji, cyberprzemocy, relacji.
Codziennie do końca sierpnia w godzinach 19-21 pod numerem 507 832 741
