Bierni, mierni, ale wierni

Niedawno w mediach na przykład pojawiła się informacja o pomyśle dyrektora Zespołu Szkół nr 1. w Milanówku powołania w tamtejszym liceum klasy o profilu narodowo-matematycznym. W programie miałyby znaleźć się m.in. lekcje wychowania patriotycznego, zajęcia ze strzelectwa oraz wycieczki śladami Żołnierzy Wyklętych. Ma to być odpowiedź niby na niepokój młodych ludzi związany z dynamiczną sytuacją na świecie, w szczególności z kryzysem uchodźczym oraz zagrożeniem związanym z trwającym konfliktem na Ukrainie. Tego, jak miałyby w tej szkole wyglądać podręczniki do matematyki… nie wiadomo.

Ta inicjatywa doskonale wpisuje się w rewolucję edukacyjną, którą wygląda na to, że szykuje rząd Prawa i Sprawiedliwości. PiS głosi bowiem, że czas na powrót do idei, że szkoła ma przede wszystkim kształtować charakter, budować właściwe postawy i wychowywać. Ministerstwo Edukacji Narodowej w zaprezentowanym przed wakacjami projekcie, jako jeden z najważniejszych priorytetów na najbliższe lata, wskazało właśnie na „wychowanie do wartości”. Nauka nauką, ale wiedza jest pozbawiona sensu, jeśli wyposażony w nią młody człowiek nie reprezentuje jedynie słusznej postawy moralnej (a może i politycznej?...). Monopol państwowy, ideologizacja i ścisłe zasady wychowania, czyli trzy filary, na których opierał się system oświaty w PRL-u, jest bardzo atrakcyjny dla PiS-u i jego zwolenników. Zamiast zastanawiać się więc, w jaki sposób dostosować nauczanie młodych Polaków do wyzwań edukacyjnych współczesnego świata, rząd funduje nam powrót do przeszłości. Czy dzisiejszej większości, zależy na tym, by znów stworzyć w Polsce pokolenie „biernych, miernych, ale wiernych”? Pokolenie rozideologizowanych, pełnych niechęci i zamkniętych na innych, niezdolnych do życia w nowoczesnym świecie ludzi?

A co z tymi, którzy się nie podporządkują? Jaki los czeka młodych o odmiennych poglądach i innym spojrzeniu na świat? Co stanie się z dyrektorami szkół i nauczycielami, którzy nie będą reprezentować jedynie „słusznej” postawy moralnej i zostaną uznani za niegodnych wychowywania młodzieży w duchu wartości określonych przez Prawo i Sprawiedliwość. Może właśnie stąd takie parcie MEN-u do przeprowadzenia błyskawicznej reformy instytucjonalnej polskiej szkoły – m.in. likwidacji gimnazjów i przywrócenia postpeerelowskiej szkoły podstawowej. Taka zmiana to przecież doskonała okazja, żeby dokonać weryfikacji kadr pedagogicznych i w razie konieczności odsunąć tych, którzy się „nie nadają”.

Niestety, widzimisię PiS-u może nas drogo kosztować, nie tylko w sensie finansowym. Pomimo wcześniej dużej krytyki, gimnazja są dzisiaj oceniane bardzo pozytywnie. Co ważne, w ciągu ostatnich lat ogólny stan wiedzy polskich uczniów znacznie się poprawił i jest jednym z najwyższych w Europie. Niestety, reformy przeprowadzone ponad 15 lat temu i cały wysiłek włożony w ulepszanie systemu teraz mogą pójść na marne!

To, co dzisiaj proponuje MEN i rząd Prawa i Sprawiedliwości, to eksperyment na żywym organizmie i to bez znieczulenia. Stracą na nim wszyscy. Najmłodsi będą zmuszeni do uczenia się razem z nastolatkami, a starsi mogą zostać pozbawieni dostępu do pracowni chemicznych, czy biologicznych, których w podstawówkach zwyczajnie nie ma. Samorządy zostaną obciążone wprowadzeniem infrastrukturalnych i biurokratycznych zmian, dziesiątki tysięcy nauczycieli oraz pracowników oświaty straci pracę. Co najgorsze jednak, młodzi ludzi będą musieli pogodzić się z tym, że w polskiej szkole ideologia bierze górę nad wiedzą, zaściankowość nad nowoczesnością, a bierność nad indywidualną aktywnością. Czy takiej edukacji nam potrzeba w XXI wieku?...