15 pytań do minister Zalewskiej

Szanowna Pani Minister,

zapewne otrzymuje Pani wiele opinii ze strony środowiska nauczycielskiego w sprawie planowanej reformy. Ufam, że traktuje je Pani poważnie. W ramach pełnienia swoich obowiązków poselskich zorganizowałam spotkanie z dyrektorami poznańskich gimnazjów, chcąc poznać ich opinie na temat wprowadzanych zmian.

Opinii było bardzo wiele. W większości negatywnych, wśród których "kosztowny bubel", to jedno z najłagodniejszych określeń. Zwracano uwagę, że likwidowanie gimnazjów, to zaprzepaszczenie wysiłku wielu ludzi, którzy te szkoły organizowali, a zapowiadane zmiany polegające na ratowaniu potencjału polskiej nauki poprzez likwidację, to "dość oryginalny pomysł".

Do pozytywnych elementów zaliczono podjęcie działań w celu uporządkowania części zapisów ustawy Prawo oświatowe oraz Ustawy o systemie oświaty, a także wydłużenie nauki w liceum o rok, co jest oceniane jako dobre rozwiązanie, mające wpływ na wyniki maturalne.

Biorąc pod uwagę duży niepokój związany z wprowadzanymi zmianami, chciałabym w imieniu dyrektorów i nauczycieli zapytać:

1. Jakie jest prawdziwe uzasadnienie dla wprowadzenia tej reformy?

2. Czego będą się uczyć uczniowie w dotychczasowych szkołach zawodowych, które zostaną przemianowane na branżowe? Z informacji uzyskanych od MEN wynika, że będą oni musieli zadecydować o swojej przyszłości rok wcześniej niż dotychczas. Ponadto, ich cykl kształcenia skróci się z 12 do 11 lat (z wyjątkiem sytuacji, w której pójdą do szkoły branżowej drugiego stopnia na kolejne dwa lata, gdzie nabędą raczej dodatkowej wiedzy niż umiejętności potrzebnych w drugim zawodzie).

3. Dlaczego likwiduje się de facto nauczanie dwujęzyczne na poziomie poniżej szkoły średniej? W gimnazjum dwujęzycznym uczniowie przygotowywali się do nauki w liceum w oddziałach dwujęzycznych – licea te miały zaplecze w gimnazjum dwujęzycznym. Obecny projekt stanowi zagrożenie nauczania dwujęzycznego we wszystkich językach prócz j. angielskiego, co oznacza drastyczny spadek kompetencji nauczania pozostałych języków obcych.

4. Dlaczego obecnym uczniom klasy 5 i 6 szkoły podstawowej (im przede wszystkim, choć w części również pozostałym uczącym się według obecnych podstaw programowych) chce się zafundować naukę według „przejściowych podstaw programowych”, gdzie musi się zmieścić trzy lata (gimnazjum, klasy 1-3) w dwa (szkoła podstawowa, klasy 7-8)? Oznaczać to będzie rezygnację z części dotychczas przekazywanej wiedzy. Jaka z tego płynie korzyść dla uczniów ?

5. Dlaczego Pani Minister informuje publicznie w telewizji państwowej (Wiadomości, sobota 8 października krótko przed godz. 20), że akceptacja dla reformy jest „pełna”, skoro wie ile podpisów zostało zebranych w protestach przeciwko tej „reformie”? Dlaczego powołuje się na debaty organizowane w każdym z województw, skoro tematem żadnej z nich nie była reforma ustroju szkolnego (co łatwo sprawdzić na stronach MEN)?

6. Czy w świetle projektu nowej ustawy o systemie oświaty będzie możliwość tworzenia oddziałów dla dzieci i młodzieży niedostosowanej społecznie i zagrożonej niedostosowaniem społecznym, także dla tej, która nie rokuje ukończenia szkoły, mimo normy intelektualnej, w normalnym trybie?

7. Czy będzie możliwe tworzenie dla tych uczniów szkoły obejmującej swoją strukturą klasy VI, VII, VIII?

8. Co z klasami przysposabiającymi do pracy dla młodzieży w wieku 15-18 lat w normie intelektualnej?

9. Dlaczego planowanej reformy nie zaczyna się ona od pierwszej, ewentualnie trzeciej klasy szkoły podstawowej, tylko od pierwszej klasy gimnazjum? To tak, jakby zacząć naprawę od środka, a nie od początku.

10. Zmiany mają rozpocząć się w roku szkolnym 2017/2018, a nie ma jeszcze przygotowanej nowej podstawy programowej. Pytam wobec tego, czego i z czego uczniowie będą uczyć się w poszczególnych klasach? Podręczniki nie powstają w ciągu kilku miesięcy. Wydawnictwa muszą je wydrukować, a rodzic kupić i to nowe - nie zaoszczędzi pieniędzy na książce odziedziczonej po starszym rodzeństwie lub kupionej w antykwariacie. Chyba, że Ministerstwo chce, aby uczniowie klasy siódmej uczyli się tego, czego obecni uczniowie pierwszej klasy gimnazjalnej. Wtedy należałoby zapytać, co to za reforma, która polega tylko na zmianie nazwy klas.

11. W jaki sposób uczniowie nadrobią program, który realizuje się przez trzy lata gimnazjum? Obecnie dzieci w szkole podstawowej uczą się przyrody, natomiast w gimnazjum oddzielnie uczęszczają na biologię, geografię, fizykę oraz chemię. Każdy z rodziców tzw. ,,dawnej ośmiolatki” pamięta, że te przedmioty wprowadzono sukcesywnie od klasy czwartej. W jaki sposób uczniowie mają nauczyć się tego wszystkiego w dwa lata? Kto ich tego nauczy? Nauczyciel po kursie lub studiach podyplomowych?

12. Pani Minister mówi o odpowiedzialnej, przemyślanej reformie, dbaniu o przyszłość dzieci, zapewnia Pani nauczycieli, że nie stracą pracy. Mam uzasadnione obawy, że zwolnień nauczycieli będzie bardzo dużo. Czy podtrzymuje Pani wielokrotnie wypowiadane słowa, że żaden z nauczycieli w wyniku reformy nie straci pracy? Jaki los czeka pracowników administracyjnych?

13. Co z kwestią bezpieczeństwa? Czy Pani Minister rozważała sytuacje, gdy mali siedmiolatkowie spotkają się na jednym korytarzu, w jednej łazience czy innej wspólnej szkolnej przestrzeni z czternastolatkami? O bezpieczeństwo młodszych dzieci martwią się rodzice i pedagodzy.

14. Co z równością szans? W 2019 roku w szkole spotkają się uczniowie z obecnego pierwszego rocznika gimnazjum i klasy szóstej szkoły podstawowej. Dotyczy to tzw. ,,przeładowania rocznika”, o którym piszą samorządy i dyrektorzy szkół ponadgimnazjalnych. Według obliczeń, nikt nagle nie poszerzy żadnej z istniejących szkół, co oznacza, że wszyscy absolwenci nie będą mieli równych szans w dostaniu się do wymarzonego liceum, a następnie na studia. Dlatego pytam Panią Minister, w jaki sposób chce Pani wyrównać szanse? Czy powrót do 8-letniej podstawówki nie spowoduje zwiększenia liczby uczniów w klasie, tak jak to miało miejsce w przeszłości?

15. I ostatnie pytanie od jednego z nauczycieli, takie „belferskie”, jak na egzaminach w szkole: proszę wskazać w jaki sposób wzrośnie jakość pracy szkół w Polsce na skutek zmiany systemu z trzystopniowego na dwustopniowy?

Uprzejmie proszę Panią Minister o osobne odniesienie się do każdego z pytań, tak bym mogła przekazać precyzyjne odpowiedzi zainteresowanym.

Z wyrazami szacunku

Joanna Schmidt