Często zdarza mi się, że mam ochotę zrobić wpis na blogu, który nawet siedzi już w głowie. Niestety często też brak czasu czy energii pozostawia go tam na dłużej lub na zawsze.
'/%3e%3cpath%20class='cls-2'%20d='M212.89,56.37v51.7h-19V56.37H173.83v-16h59.11v16H212.89Z'%20transform='translate(0%200)'/%3e%3c/svg%3e)
Tak chyba miało być też tym razem. Od kilku dni siedział mi w głowie wpis dotyczący mediów z powodów dość zrozumiałych. W miniony wtorek miałam przyjemność uczestniczyć w jubileuszowej 20-stej Gali GRAND PRESS 2016, w środę wraz z moimi studentami organizowałam VII Ogólnopolską Konferencję Naukową „Media – Komunikacja – Edukacja” z przewodnim tematem dotyczącym wpływu mediów na kształtowanie przekazu. Dziś, w piątkowo-sobotnią noc obserwuję przekazy w telewizji i mediach społecznościowych i moje myśli znów krążą wokół mediów.
20. Gala GRAND PRESS pozostawiła niesamowite wrażenia. Z pewnością wpływ na to mieli jej laureaci i data. Nie wiem, czy celowo zorganizowaną ją 13. grudnia, ale w słowach laureatów dziennikarskich nagród wybrzmiewały gorzko-ostre słowa o sytuacji mediów w Polsce. Gdy cofnęłam się pamięcią do Gali z grudnia 2015 r., przypomniałam sobie słowa redaktora naczelnego miesięcznika PRESS Andrzeja Skworza, który kończąc Galę pozostawił nas z pytaniem o to, ilu dziennikarzy straci pracę wskutek „dobrej zmiany”. Te słowa wracały jak bumerang podczas tegorocznej Gali. Laureaci odnosili się do wolności mediów, zwolnionych lub zwalnianych kolegów, dziennikarzy jeszcze walczących o media, jakie znaliśmy chwilę temu. Wiele pięknych i mocnych słów, jednak najbardziej zapadło mi w pamięć pytanie red. Andrzeja Stankiewicza (Onet.pl; czwarte miejsce w kategorii Dziennikarz Roku 2016), które wybrzmiało w Audytorium im. Jana Kulczyka Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, chwilą ciszy: Czy my, media/dziennikarze, nie jesteśmy też winni temu, co się teraz dzieje?
Nie jestem dziennikarką, więc mając świadomość, że rano w Koszalinie będę mieć wykład na temat manipulacji mediów i w mediach oraz rzetelności i odpowiedzialność mediów i internautów w tworzeniu przekazów, przełożyłam to pytanie na obszar wykładu: Czy my, nadawcy przekazów, nie jesteśmy odpowiedzialni za to, co teraz się dzieje?
Czy uzasadnione jest obwinianie mediów za kiepską jakość treści? Za zbywanie populistycznym gustom? Za zajmowanie się tematami błahymi i rozrywkowymi w miejsce pogłębionych treści?
Czy właściwym jest krytykowanie polityków za miałkość dyskursu politycznego? Za urządzanie w mediach ringów, na których królują pokazówki prezentujące niby odmienność stanowisk politycznych?
A co z nami odbiorcami treści? Które treści wybieramy? Które chętniej czytamy, linkujemy, lajkujemy? O jakich treściach dyskutujemy? Co budzi naszą refleksję?
A co z nami nadawcami teści? Jakie treści tworzymy? Skąd czerpiemy materiał? Czy sprawdzamy wiarygodność źródeł? Czy odczuwamy odpowiedzialność za treści udostępniane naszemu gronu? Jesteśmy nadawcami treści rzetelnych czy może dystrybuujemy post-prawdy i fake news? A może sami je tworzymy?
Czasami jako odbiorco-nadawcy podkreślamy, że nie mamy wpływu na media. Przynajmniej instytucjonalne (prasa, radio, telewizja). Ale czy na pewno tak jest? O ile na same media możemy nie mieć wpływu, to mamy już wpływ na to, co zrobimy z treściami udostępnianymi przez nie. Czy bezrefleksyjnie będziemy karmić się informacją zbędną i bezwartościową, czy też zwrócimy się ku poszukiwaniu wartościowych treści? Czy zaczniemy zwracać uwagę na coraz intensywniejszą polaryzację mediów i zaczniemy dywersyfikować źródła, z których pobieramy treści? Wreszcie, czy informacje, które pobierzemy, poddamy analizie i włączymy myślenie, czy też zachowamy się leniwie i przyjmiemy formę i treść informacji podanej przez media?
Mamy wpływ na to, co zrobimy z treściami pobranymi z mediów instytucjonalnych. Mamy też wpływ na to, jakimi treściami będziemy się dzielić w mediach społecznościowych. Dlatego warto włączać myślenie, a analizę treści zaczynać od pytań: Dlaczego mam uznać, że dana informacja jest istotna? Dlaczego została podana w danej formie? Dlaczego mój tok rozumowania powinien podążać w danym kierunku?
Warto pomyśleć o roli jaką wypełniamy. Szczególnie w kontekście zbliżającego się nowego roku, który przyniesie zmianę w sposobie pracy mediów w przestrzeni Parlamentu. Konsekwencją tej zmiany może być – bardzo chciałabym się mylić – zamiana komunikowania się w informowanie, a może jedynie przekazywanie treści wygodnej z jakichś względów politykom. Obawiam się, że może to doprowadzić do jeszcze większej polaryzacji rynku mediów, które zamiast oddziaływać na odbiorców edukacyjnie, będą powodować utrwalanie stanowisk. A to wyklucza myślenie. Niebezpieczne, bo głupimi rządzi się łatwiej.
Galeria Konferencji: https://www.facebook.com/monika.kaczmareksliwinska/media_set?set=a.1500425899986617.1073741906.100000576630445&type=3&pnref=story Galeria Gali: https://www.facebook.com/monika.kaczmareksliwinska/media_set?set=a.1500450193317521.1073741907.100000576630445&type=3
Nie przegap żadnej ważnej wiadomości i obserwuj nas w Google News!