Z Mikołajem przez Europę

Odpowiedź nasuwa się sama, oczywiście Święty Mikołaj. Taaak? Oj, nie zawsze i nie wszędzie. U nas, na przykład, w Wielkopolsce, podarki przynosi wraz z orszakiem kolędników, odziany w futrzaną czapkę i maskę, Gwiazdor! Wie o tym każde dziecko również na Ziemi Lubuskiej, Kujawach, Kaszubach czy Warmii. Święty Mikołaj w czerwonym płaszczu natomiast, odwiedza dzieci raczej w centralnej, północno-wschodniej, wschodniej i południowo-wschodniej Polsce.

Inaczej jest natomiast w Małopolsce. Tam nasze pociechy czekają na prezenty od Aniołka. Jest to tradycja zakorzeniona na terenach dawnej Galicji, a także Węgier i Słowacji. Na Górnym Śląsku z kolei, w obdarowywaniu świątecznymi prezentami króluje Dzieciątko, gdzie tradycja ta przybyła z Czech. Po sąsiedzku, na Dolnym Śląsku i w okolicach Opola, dzieciom przynosi podarki, nie kto inny, jak Gwiazdka. Gdzieniegdzie w Polsce, głównie na wschodzie i południu, są skupiska ludzi, których, jak w Rosji, odwiedza natomiast Dziadek Mróz. Jego wizerunek porównywany jest z Mikołajem, ale ma dłuższą brodę, a na nogach walonki. No i… pochodzi chyba z innych stron niż Święty Mikołaj.

Orszak świątecznych darczyńców w Polsce jest niezwykle długi i barwny. Ale nie tylko u nas nie ma zgody co do tego, kto przynosi prezenty pod choinkę. Europa ma ten sam problem. W Anglii tradycyjnie był to Father Christmas – wesoły, starszy mężczyzna z siwą brodą, obecnie utożsamiany z postacią „współczesnego” Świętego Mikołaja, czyli z amerykańskim Santa Claus. W noc wigilijną wchodzi przez komin, zostawiając upominki w tradycyjnej pończosze czy skarpecie zawieszonej przy kominku lub na łóżku.

Francuskim dzieciom prezenty przynosi z kolei Père Noël czyli Bożonarodzeniowy Dziadek, który podarki wkłada do pantofli ustawianych pod choinką. Są jednak we Francji katolickie rodziny, do których z podarunkami przychodzi Dzieciątko (l’Enfant Jésus). Do Włoch w Wigilię także dociera Bożonarodzeniowy Dziadek (Babbo Natale) lub Dzieciątko (Gesù Bambino), ale jest jedna postać, na którą czekają wszystkie dzieci - wiedźma Befana. Co prawda prezenty przynosi dopiero w nocy z 5 na 6 stycznia – w wigilię Trzech Króli, ale i tak każdy czeka z niecierpliwością, czy przypadkiem w tym roku zamiast prezentu, nie dostanie węgla albo cebuli. Trzech Króli jest także najbardziej wyczekiwanym świętem w Hiszpanii, bowiem to właśnie oni - los Reyes Magos - obdarowują wtedy dzieci upominkami. W dzisiejszej globalizacji w Boże Narodzenie na Półwysep Iberyjski zawitał jednak również Bożonarodzeniowy Dziadek (Papá Noel).

W Niemczech Święty Mikołaj, podobnie jak w wielu miejscach w Polsce, przychodzi do dzieci zazwyczaj dwa razy. Po raz pierwszy 6 grudnia, z długą czerwoną szatą i czerwoną czapką podobną do biskupiej mitry, jako der heilige Nikolaus. Jego pomocnikiem jest Knecht Ruprecht, zakapturzony mnich z kijem wędrowca, który poza workiem z prezentami ma także przy sobie rózgę. Na Boże Narodzenie przychodzi z kolei Weihnachtsmann, czyli Świąteczny Gość, uosabiający postać Świętego Mikołaja z reklam Coca-Coli. Co ciekawe, jest on popularny w północnych, środkowych i wschodnich Niemczech. Mieszańcy za to landów południowych i zachodnich otrzymują w Wigilię prezenty, tak jak na Śląsku, od Dzieciątka (Christkind). Właśnie w południowych rejonach Niemiec oraz w Austrii Mikołajowi towarzyszy nawiedzający niegrzeczne dzieci anty-darczyńca, czyli Krampus. Ten straszny potwór ma kozie kształty, wielkie rogi, czerwony język i mnóstwo narzędzi tortur, w tym rózgi i łańcuchy. Podobnie nieprzyjemne spotkanie czekało kiedyś na niegrzeczne dzieci w Finlandii, bowiem mógł je nawiedzić wywodzący się z mitologii, świąteczny kozioł, czyli Joulupukki. Na szczęście obecnie wygląda już, jak tradycyjny Święty Mikołaj, któremu z dawnej, koźlej tożsamości została tylko broda, a prezentami obdarowuje wszystkich najmłodszych.

Nie ważne jednak kto w te Święta zostawi prezenty dla Was i Waszych pociech pod choinką: Święty Mikołaj, Dzieciątko czy też Bożonarodzeniowy Dziadek. Ważne, abyście mieli Państwo w tym wyjątkowym okresie przy sobie wszystkich najbliższych oraz by te dni były dla Was szczęśliwe. Życzę tego Państwu z całego serca. Wesołych Świąt!

#Święta #ŚwiętaBożegoNarodzenia #Polska #Wielkopolska #Tradycja