Hanna Gronkiewicz-Waltz być może będzie musiała wysłuchać głosu mieszkańców Warszawy. Zbierane są podpisy pod wnioskiem o referendum w sprawie odwołania pani prezydent. Pośród wielu jej posunięć, które sprawiły, że część poddanych podnosi bunt, wyróżnia się atak na komunikację miejską: znacząca podwyżka cen biletów od początku roku, a później – likwidacja wielu linii. Uderzyło to nie tylko w tych mieszkańców, których nie stać na samochód, lecz także w tych, którzy powstrzymują się od korzystania z niego, by chronić środowisko. Przede wszystkim jest jednak sygnałem, że stolica staje się mniej przyjazna dla zwykłych ludzi. Przywoływanie rachunku ekonomicznego i epatowanie wysokością dotacji do komunikacji jest częścią propagandy, zgodnie z którą miasto powinno funkcjonować tak jak przedsiębiorstwo, którego mieszkańcy są pracownikami, a nie klientami.

REKLAMA

Jako wrocławianin od dawna zazdrościłem warszawiankom tak sprawnie funkcjonującej komunikacji miejskiej. Metro i kolejka to jednak coś znacznie szybszego i poręczniejszego niż stojące w korkach, rzadko jeżdżące autobusy. Dziwiłem się, że na 175 z Nowego Światu na Centralny nie trzeba czekać dłużej niż siedem minut, a metro jeździ co cztery, więc przepuszczenie go jest bezbolesne, bo nie rodzi takich konsekwencji, jak spóźnienie na pociąg. Za cenę zaledwie o złotówkę wyższą niż we Wrocławiu przez całą dobę można było przemierzać tę aglomerację wzdłuż i wszerz, w dodatku w klimatyzowanych pojazdach, to znaczy z włączoną klimatyzacją, zjawiskiem niespotykanym u nas, na Dzikim Zachodzie.

Teraz w stolicy ceny biletów wzrosły, a metro i szybka kolej miejska mają przejmować pasażerów od likwidowanych linii autobusowych. To już jednak nie to samo. Funkcjonalność i wygoda mniejsza, koszty wyższe, gniew społeczny słuszny.

Aktywistka Warszawskiej Kooperatywy Spożywczej na tzw. patelni przed stacją metra Centrum zbiera podpisy pod projektem uchwały o przywróceniu niższych cen biletów.
Aktywistka Warszawskiej Kooperatywy Spożywczej na tzw. patelni przed stacją metra Centrum zbiera podpisy pod projektem uchwały o przywróceniu niższych cen biletów. www.facebook.com/StopPodwyzkomCenBiletowZTM

Od kilku miesięcy trwa akcja zbierania podpisów pod projektem uchwały do Rady m. st. Warszawy o przywrócenie niższych cen biletów. Obywatelska inicjatywa stop podwyżkom cen biletów ZTM ogłosiła, że jest już blisko zebrania wymaganej liczby 15 tysięcy podpisów. Na dzień 20 czerwca planowany jest PROTEST WŚCIEKŁYCH PASAŻERÓW, którzy zamierzają zbiorowo zanieść zebrane podpisy na sesję rady miasta. Trud, jaki przez wiele miesięcy, dzień po dniu nieliczna grupa aktywistek i aktywistów włożyła w to przedsięwzięcie, często na zimnie, śniegu i deszczu, zostanie więc dostrzeżony przez stołecznych legislatorów. Można liczyć na to, że petycja stanie się co najmniej przedmiotem dyskusji radnych.

Ostateczny sukces akcji byłby precedensem w skali kraju. Włodarze miast niechętnie wysługują postulatów, których efekt – inaczej niż na przykład gigantyczny i kosztowny Stadion Narodowy – nie jest spektakularny, nie wystawia nikomu pomnika. Innymi słowy, rządzący wolą inwestować w igrzyska, choćby to było ekonomicznie szkodliwe, niż w chleb, choćby znacznie potrzebniejszy. Stadion musiał stanąć, a bilety zdrożeć.

Na marginesie tej akcji, której jako częsty gość w Warszawie od początku kibicuję, warto zwrócić uwagę, że zmobilizowała ona nie tylko aktywistów z różnych organizacji, lecz także wyzwoliła w warszawiakach akceptację i poparcie ponad podziałami. To właśnie takie inicjatywy mają szansę zjednoczyć ludzi o różnych światopoglądach czy sympatiach politycznych. Wspólne dobro, choćby tak przyziemne, wymierne i pozbawione ideologicznego zadęcia, może wyzwalać dobrą energię i wspólne działanie. Oddolne ruchy społeczne powinny wyglądać właśnie tak – bez hierarchii, władzy i profitów.

Przyszłość społeczeństwa obywatelskiego to organizacje w rodzaju kooperatyw spożywczych, społecznych redakcji internetowych mediów czy komitetów obrony pracowników. Działają w nich ludzie, którzy poświęcają własny czas i energię, rezygnują z zabiegania o osobiste korzyści, by przysporzyć korzyści wspólnocie. Demokratyczny charakter i egalitarny sposób funkcjonowania sprawia, że organizacje te nie staną się łupem chciwych prywatyzatorów ani nie rozpadną się na skutek eskalacji czyichś chorych ambicji.

Akcje w rodzaju protestów przeciw ACTA czy podwyżkom cen biletów komunikacji miejskiej, choć przyjmują różne formy, łączy bezinteresowne zaangażowanie aktywistów i realizacja ogólnospołecznych celów. Dzięki mediom społecznościowym możliwa jest ich organizacja, jednak to za sprawą tego, że dotyczą zwyczajnych problemów setek tysięcy czy milionów ludzi, uzyskują masowe poparcie. Dowodzą też, że społeczna mobilizacja pomimo różnic jest możliwa, a obywatele mogą w rozsądny, pokojowy i konstruktywny sposób kontestować nieracjonalne posunięcia władzy.